Chớ vội mừng khi nhà thầu bỏ giá thấp

Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hà Nam, từ khi tái lập tỉnh năm 1997 đến nay có 54 dự án với 73 gói thầu xây dựng. Sau khi tổ chức mở thầu, bình quân giá trúng thầu thấp hơn so với dự đoán được duyệt là 4,5%. Riêng 11 gói thầu của các dự án năm 1999 bình quân giảm 7,5%. Đặc biệt giảm nhiều là các gói thầu trụ sở Sở Nông nghiệp và Phát triển nông nghiệp giảm 10%, Nhà học chính Trường Chính trị tỉnh giảm 11,7%, gói thầu thiết bị bia Phủ Lý giảm 12%, trụ sở Sở giáo dục – đào tạo giảm 15,6%. Giá thầu giảm như trên chủ yếu do 2 nguyên nhân chính. Một là dự toán được lập không chặt chẽ, nên sau khi tính toán lại, các nhà thầu thấy giảm giá như vậy vẫn được. Hai là để trúng thầu các nhà thầu cắt mạnh dạn bỏ với giá thấp dù biết chắc sẽ âm nhưng sau đó trong quá trình thi công tìm cách cân đối lại. Nguyên nhân thứ nhất gần như được loại trừ. Chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào đội ngũ những người tham gia xây dựng và trực tiếp tư vấn cho dự án. Hơn nữ, mỗi dự án trước khi được phê duyệt đều phải trải qua nhiều cấp thẩm định. Ngày nay, khi mà chủ trương tiết kiệm đã và đang trở thành quốc sách, thì việc lập dự toán không thể tùy tiện như trước. Do đó, giá thầu thấp chủ yếu do nguyên nhân thứ hai. Mới đây cũng trên địa bàn tỉnh, một chủ đầu tư đã giật mình khi thấy gói thầy của mình có đơn vị bỏ với giá thầu thấp quá nhưng sự lo ngại về chất lượng công trình đã được chủ đầu tư này đặt ra và đang cân nhắc xem có nên giao cho đơn vị đó thi công hay không? Thường thường theo luật bất thành văn, bên B còn phải lại quả 10% nữa cho bên A. Như vậy thực tế số tiền đổ vào công trình nhiều khi chỉ còn khoảng 60 phần trăm đến 65 phần trăm so với dự toán. Do đó, chất lượng công trình không được như mong muốn là điều dễ hiểu. Ngay ở tỉnh Hà Nam điều này đã được chứng minh: Trụ sở Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh, một đơn nguyên 2 tầng với trị giá tiền tỷ, mới sau hơn 1 năm đưa và sử dụng đã xuất hiện những vết nứt lớn. Công trình san lấp hồ Châu Giang B, một trong những dự án lớn của tỉnh, sau khi được bàn giao hơn 1 năm nay đã không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, ở nhiều vị trí cao trình đã không đạt được như quy định trong dự án. Ngoài ra, còn một số công trình trụ sở làm việc khác mới đưa vào sử dụng đã được thấm dột, chất lượng không bảo đảm. Công trình cột ăng – ten đài phát thanh, truyền hình tỉnh đã phải ngừng thi công một thời gian để đơn vị thi công xử lý lại phần móng do trước đó đã làm ẩu, không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật. Thực tế đã cho thấy, rõ ràng giá thầu càng giảm, các chủ đầu tư càng phải cảnh giác. Việc lỏng lẻo trong khâu giám sát thi công đã tạo nên những kẽ hở không phải là nhỏ. Chính từ những kẻ hở này, những thiết bị, những nguyên liệu không đúng tiêu chuẩn, không đúng như quy định đã được đưa vào thi công, lắp đặt. Kể cả việc bớt xén nguyên vật liệu cũng được thực hiện qua những kẽ hở ở đó. Nhiều công trình xây dựng đã và đang xuống cấp nghiêm trọng chắc chắn là những bài học cảnh tỉnh nhắc cho chúng ta chớ vội mừng khi giá thầu thấp mà hãy cùng với các đơn vị thi công hoàn thành tốt dự án để ngày càng có nhiều công trình xây dựng chất lượng hơn, đẹp hơn. Theo luật về tín dụng cho vay phải có thế chấp, chỉ trong một số trường hợp doanh nghiệp Nhà nước được miễn nhưng phải được Chính phủ chỉ định. Trong thực tế tài sản của người nông dân gần như không có gì ngoài căn nhà lụp xụp và đất đai. Một số hộ có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đã được thế chấp vay vốn sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu… Đối tượng có thu nhập thấp cần nhà ở lại chiếm trên 70% thì tài sản dường như không còn gì nữa để thế chấp. Trong khi đó đại bộ phận các hộ ở nông thôn không có giấy chủ quyền về nhà ở. Về lãi suất ưu đãi 0,81% trong một tháng cho đối tượng nào được hưởng cũng cần phải có quy định của Bộ Lao động thương binh xã hội, nhưng hiện nay chưa được ban hành. Do cơ chế tài chính và một số chính sách có liên quan đến tín dụng nhà ở ban hành chưa kịp thời, cho nên việc thực hiện kế hoạch hoạt động của Ngân hàng phát triển nhà ở Đồng Bằng Sông Cửu Long bị hạn chế tiến độ thực hiện. Khi bài báo này lên khuôn, trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 7 vừa qua, một trong các giải pháp kích cầu để phát triển kinh tế xã hội của Chính phủ có đề cập đến việc cho nông dân vay vốn, nếu ruộng đất họ đem vào thế chấp chưa có giấy chấp nhận quyền sử dụng đất thì chỉ cần Ủy ban nhân dân xã xác nhận là đang sử dụng đất thì vẫn có thể vay tiền được. Liệu giải pháp tháo gỡ này có làm cho chương trình nhà ở Đồng Bằng Sông Cửu Long khỏi ách tắc?.
Phạm Chí- xây dựng/Bộ xây dựng – Hà nội –TBV13- Số 32 (73)1999.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *